TÚI KHÍ Ô TÔ
Hệ thống túi khí trên ô tô là một trong những hệ thống an toàn cơ bản trên mỗi chiếc xe hơi. Cấu tạo hệ thống túi khí gồm ba bộ phận chính là túi chứa khí, hệ thống tạo khí và bộ cảm biến va chạm.
Các loại túi khí trên xe hơi đều có quy chuẩn hoạt động riêng biệt. Người lái cần biết về nguyên lý hoạt động hệ thống túi khí trên ô tô để đảm bảo xe luôn trong trạng thái an toàn.
Nguyên lý hoạt động của hệ thống túi khí trên ô tô:
Hệ thống túi khí trên ô tô giống như “thẻ bảo hành” cho sự an toàn tối đa của người sử dụng trong trường hợp xảy ra va chạm. Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, thiết bị này chưa hiệu quả do người lái chưa hiểu nguyên lý hoạt động hệ thống túi khí.
Túi khí và tên lửa đẩy có cách thức hoạt động tương đồng. Tại thời điểm xảy ra va chạm, những tín hiệu từ hệ thống cảm biến được truyền đến bộ điều khiển túi khí chỉ huy, bơm áp lực cao bơm đầy khí vào trong túi. Ba giai đoạn của hệ thống chỉ trong vỏn vẹn 0,04 giây kể từ khi xảy ra va chạm đến lúc túi khí bung ra.
Đầu tiên, cảm biến trên xe sẽ đo lường những thông số: tốc độ, áp lực phanh, gia tốc… Nếu những con số này vượt quá giá trị quy định thì ngòi nổ trong bộ thổi đánh lửa bật tín hiệu. Ngòi nổ bắt đầu sản sinh dòng điện có cường độ từ 1A đến 3A trong khoảng thời gian dưới 2 mili giây để đốt chất mồi lửa và hạt tạo khí, tạo ra lượng khí lớn. Nhờ đó, túi khí được bơm căng lên, trở thành một tấm đệm bảo vệ người ngồi trên xe. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, khí ga trong túi thoát ra ngoài qua các lỗ nhỏ, túi khí sẽ xẹp đi nhanh chóng.
Túi khí xe hơi được đặt tại nhiều vị trí trong xe
Mình xin bổ sung những kiến thức mà mình tìm hiểu được về túi khí Oto
Túi khí ô tô gồm 3 bộ phận chính:
- Túi chứa khí (Aribag)
- Hệ thống tạo khí (Inflator)
- Bộ cảm biến va chạm (Crash Sensor)
Khi xảy ra va chạm, cả 3 bộ phận này sẽ được kích hoạt cùng với nhau ngay lập tức theo thứ tự. Mục đích cuối cùng của quá trình này chính là làm phồng túi khí, bảo vệ cả người và xe.
Chất liệu tạo nên túi khí ô tô
Để đảm bảo an toàn, chất liệu tạo nên túi khí phải được tạo nên từ một loại vải co giãn, hoặc một vật liệu đảm bảo được khả năng thu gọn và bung ra một cách nhanh chóng trong những trường hợp cần thiết. Khi tình huống va chạm xảy ra, toàn bộ hệ thống túi khí trên ô tô phải được bơm phồng lên trong khoảng thời gian cực ngắn (tính bằng mili giây), nhằm đảm bảo an toàn cho cả người và xe.
Các loại túi khí trên xe ô tô:
Việc phân loại hệ thống túi khí trên xe ô tô thường dựa trên vị trí mà túi khí được lắp đặt. Những vị trí đặt túi khí có ký hiệu SRS.
Cụ thể, vị trí các túi khí trên xe ô tô thông thường là túi khí trước, túi khí bên, túi khí rèm, túi khí đầu gối, túi khí trung tâm phía sau, túi khí dây đai an toàn và đôi khi có cả túi khí trên trần xe.
Có thể thấy, vị trí túi khí trên ô tô được sắp xếp như trên sẽ đảm bảo an toàn tối đa cho cả người cầm lái và hành khách ở trên xe nếu có va đập xảy ra.
Túi khí phía trước
Túi khí phía trước là loại túi khí phổ biến nhất, có ở tất cả các loại xe ô tô. Nhiệm vụ của túi khí phía trước là bảo vệ phần đầu và ngực của người ngồi xe khi có va chạm trực diện. Túi khí phía trước được kích hoạt khi góc đâm vào khoảng 30 độ tính về cả 2 bên đầu xe.
Không phải bất kỳ va chạm nào cũng làm phồng túi khí, cảm biến túi khí trung tâm sẽ tính toán để túi khí phồng trong trường hợp cần thiết. Khi mức độ va đập ở phía trước vượt quá giới hạn vào các vật thể cố định hoặc không biến dạng thì thiết bị sẽ được kích nổ.
Túi khí sườn (hông, rèm)
Túi khí sườn có nhiệm vụ bảo vệ phần ngang đầu và ngực người ngồi khi xe xuất hiện các va chạm từ bên hông. Khi thân xe chịu lực tác động mạnh hoặc nhiệt độ trong xe đạt ngưỡng trên 150 độ C thì túi khí sườn sẽ được kích hoạt. Túi khí sườn gồm 3 loại chính là túi khí hông để bảo vệ ngang ngực, túi khí rèm để bảo vệ ngang đầu và túi khí kết hợp cả 2.
Túi khí đầu gối
Khi xe có va chạm trực diện, túi khí đầu gối sẽ nổ để bảo vệ phần khớp gối của người ngồi xe.
Túi khí trên dây an toàn
Phần ngực của người ngồi xe luôn cần được bảo vệ, túi khí trên dây an toàn sẽ giúp bạn hạn chế thương tổn phần cơ thể này khi có va chạm xảy ra.
LƯU Ý ĐỐI VỚI HỆ THỐNG TÚI KHÍ:
Các loại túi khí trên ô tô được đặt tại nhiều vị trí khác nhau, đồng thời sẽ phát huy tối đa tác dụng khi người ngồi trong xe tuân thủ nghiêm túc những lưu ý dưới đây:
Không đặt đồ vật trên bề mặt túi khí
Nguyên lý hoạt động hệ thống túi khí cho thấy quá trình diễn ra rất nhanh để tạo ra lực mạnh tránh tác động va chạm, điều đó có thể làm những vật xung quanh bề mặt túi khí di chuyển bất thường. Để đảm bảo an toàn cho người ngồi trên xe, tuyệt đối không để hoặc lắp thêm đồ vật trên bề mặt bung của túi khí (thường là mặt vô-lăng).
Hạn chế bắt chéo tay trên vô lăng
Để lái xe an toàn, người lái được khuyến cáo không nên bắt chéo tay trên vô lăng. Trong trường hợp túi khí bung khi xảy ra va chạm, lực nổ của túi khí có thể gây chấn thương cho tài xế nếu tư thế cầm lái không đúng chuẩn.
Ngồi đúng tư thế, thắt đai an toàn
Ngồi đúng tư thế khi điều khiển xe không chỉ tạo cảm giác thoải mái, tâm lý ổn định cho người lái mà còn hạn chế tối đa những rủi ro trong trường hợp nổ túi khí ở vị trí vô lăng. Các tài xế nhớ thắt dây đai an toàn, tuân thủ luật lệ giao thông trong suốt quá trình sử dụng xe.
Không chạm vào bên trong túi khí
Túi khí nổ do lượng khí lớn bên trong túi được đánh lửa. Chính vì vậy, hơi nóng sẽ lưu lại quanh khu vực túi khí một thời gian ngắn sau khi nổ. Do đó, chúng ta không nên chạm vào bên trong túi khí để tránh bị bỏng.
Trẻ em dưới 12 tuổi không ngồi ở hàng ghế trước
Nhà sản xuất luôn khuyến cáo không cho trẻ em dưới 12 tuổi ngồi ở hàng ghế phía trước bởi nhiều lý do. Thông thường, trẻ em dưới 12 tuổi hay tò mò, hiếu động, thích tìm hiểu những thứ xung quanh bộ điều khiển xe. Bên cạnh đó, đề phòng rủi ro khi hệ thống túi khí bung ra, trẻ nhỏ có nguy cơ bị túi khí va chạm vào người, gây chấn thương.
Lịch sử ra đời
Ý tưởng định hình túi từ năm 1919 bởi hai nha sỹ người Anh tên là Harold Round & Arthur Parrott của Birmingham, Anh và được phê duyệt vào năm 1920. Và việc áp dụng túi khí chứa đầy không khí được sử dụng chính thức từ 1951.
Túi khí dành riêng cho việc sử dụng ô tô được ghi nhận độc lập cho John W. Hetrick người Mỹ, người đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế ngày 5/8/1952 bởi Văn phòng Bằng sáng chế Hoa Kỳ cấp. Hetrick là một kỹ sư công nghiệp và là thành viên của Hải quân Hoa Kỳ. Tuy nhiên, thiết kế túi khí của anh chỉ xuất hiện khi anh kết hợp kinh nghiệm làm việc với ngư lôi hải quân với mong muốn bảo vệ gia đình trên đường. Đáng buồn thay, mặc dù làm việc với các nhà sản xuất ô tô lớn trong thời gian của mình, không có công ty nào đầu tư vào ý tưởng của Hetrick mặc dù hiện nay phát minh của Hetrick được chứng minh rất có ích lợi cho ngành ô tô.
Một kỹ sư người Đức Walter Linderer, người đã nộp bằng sáng chế Đức vào 6/10/1951 và được chấp thuận vào 18/8/1953. Túi khí của Hetrick và Linderer đều dựa trên hệ thống khí nén, được giải phóng bằng lò xo, tiếp xúc với người tài xế.
Năm 1964, một kỹ sư ô tô Nhật Bản, Yasuzaburou Kobori (小堀保三郎), bắt đầu phát triển một hệ thống “lưới an toàn” túi khí. Thiết kế của ông khai thác một chất nổ để thổi phồng túi khí, mà sau đó ông đã được trao bằng sáng chế ở 14 quốc gia. Ông qua đời vào năm 1975, trước khi được áp dụng rộng rãi các hệ thống túi khí.
Các thiết kế thương mại đầu tiên được giới thiệu trong xe ô tô chở khách trong những năm 1970, với thành công hạn chế chấn thương trong tai nạn. Sau đó áp dụng túi khí thương mại rộng rãi xảy ra ở nhiều thị trường xe vào cuối thập niên 80 và đầu 90 với túi khí người lái, và túi khí hành khách phía trước, cũng như trên một số xe hơi và nhiều loại xe hiện đại khác. Có xe hệ thống túi có đến 6 vị trí hoặc nhiều hơn trang bị ở khắp chỗ ngồi trong nội thất xe.
Bài viết của bạn rất hay và thú vị , qua đó mình xin cung cấp một video để làm rõ hơn về túi khi oto là
Cám ơn bạn, túi khí ô ô có vai trò lớn để đảm bảo an toàn cho con người. Nó được thiết kế để bảo vệ hành khách đang ngồi trên xe tránh khỏi những va chạm khi không may xe gặp tai nạn trên đường. Khi bắt đầu hoạt động thì đó cũng là lúc túi khí ô tô sẽ tự làm hỏng chính mình giảm những va chạm cho người sử dụng.
cảm ơn bài viết của bạn
Công nghệ ngày càng phát triển giúp cho an toàn của người dùng ô tô ngày càng được đảm bảo . Bài viết bạn rất có ích với mọi người cảm ơn bạn đã chia sẽ !
cám ơn bài viết rất hưu ích
Bài viết của bạn rất hay, mình cảm ơn bạn
bài viết của bạn rất hữu ích. cám ơn bạn
Xin cảm ơn bài viết rất hay của bạn.
Mình xin bổ sung về túi khí ở ghế phụ
Sức chịu đựng của kính chắn gió xe hơi rất cao, nó hỗ trợ cho túi khí trong việc bảo vệ người ngồi trong xe. Khi xảy ra tai nạn, túi khí bung ra từ vô lăng thì nó sẽ hướng thẳng tới người lái, tuy nhiên túi khí phía bên phụ thì bung lên từ chân kính chắn gió ô tô, khi đó kính chắn gió phải chịu đựng một lực tác động với vận tốc 1/30 giây và với sức mạnh tương đương 907kg, đó là một sức chịu đựng rất lớn để định vị cho túi khí bảo vệ hành khách phía bên phụ.
hệ thống túi khí quả là một phát minh đảm bảo an toàn cho người lái xe
Bài viết rất hay, cám ơn bạn đã chia sẽ
Túi khí là một trong những hệ thống an toàn quan trọng trong xe oto, nó giúp hạn chế chấn thương cho người ngồi trong xe khi có va chạm xảy ra. Tuy nhiên nhiều người vẫn không hiểu rõ được cơ chế hoạt động của túi khí. Cảm ơn bạn đã chia sẻ
Cảm ơn các bạn đã cho mình thêm kiến thức về ngành và công dụng của túi khí, bài viết rất hay cảm ơn các bạn đã chia sẻ
Nhờ có túi khí ô tô giúp đảm bảo được độ an toàn cho người lái xe. Qua bài viết của bạn thì mình đã hiểu rõ hơn về cấu tạo, nguyên lý hoạt động, phân loại, cách sử dụng cũng như những điều cần tránh khi sử dụng túi khí ô tô. Cảm ơn bạn đã chia sẻ bài viết trên.
Bài viết của bạn rất hay, cảm ơn bạn
Túi khí có thực sự cần thiết?
Ví dụ như xe ô tô đâm trực diện từ phía trước vào một vật thể cố định ở vận tốc 60 km/h. Ngay sau va chạm, xe sẽ ngừng dịch chuyển. Tuy nhiên, khi này người ngồi trong xe sẽ vẫn tiếp tục lao thẳng về trước với tốc độ cao do quán tính, dẫn đến bị va đập mạnh vào các vật thể phía trước.
Nếu người ngồi có thắt dây an toàn thì tốc độ dịch chuyển có thể giảm dần. Nhưng trong các trường hợp xe bị va chạm mạnh, dây an toàn không thể bảo vệ người ngồi tránh khỏi va đập. Do đó, nếu có thêm túi khí đỡ phía trước hay bên hông thì lực va đập sẽ được giảm thiểu đáng kể. Ví dụ như túi khí phía trước người lái sẽ giúp hạn chế lực va đập phần ngực và phần đầu vào vô lăng.
Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của túi khí
Cấu tạo túi khí ô tô bao gồm:
- Hệ thống cảm biến như: cảm biến trọng lượng (lắp đặt ở ghế ngồi), cảm biến va chạm, cảm biến tốc độ, cảm biến gia tốc
- Bộ phận kích nổ
- Túi khí (thường làm từ sợi Composite tổng hợp)
Nguyên lý hoạt động của túi khí như sau:
Khi xe va chạm, các cảm biến sẽ truyền tín hiệu tới ECU. Nếu va chạm vượt quá giá trị quy định, ECU sẽ truyền tín hiệu cho phép bộ phận kích nổ túi khí hoạt động. Khi này ngòi nổ sẽ được đánh lửa đốt chất mồi lửa, tạo ra một lượng khí lớn làm căng phồng túi khí.
Trước đây, túi khí ô tô từng được bơm bằng khí nén. Tuy nhiên, các nhà sản xuất nhận thấy nó hoạt động không được hiệu quả. Vì thế, sau đó đã thay bằng phản ứng hóa học Natri, nghĩa là khi được tích điện nó sẽ bơm phồng túi khí trong thời gian rất ngắn (khoảng 30 ml/s).
Khi nhận được lệnh kích hoạt từ bộ điều khiển ECU, chất mồi lửa được đốt cháy, sản sinh ra khí Hydro, Oxy. Lúc này lượng khí được sinh ra lớn trong một diện tích chật hẹp nên ép túi khí căng phồng.
Cảm ơn bài viết của chủ post và những bình luận bổ sung của các bạn đọc
Theo mình được biết thì túi khí là những túi vải co giãn (hoặc một vật liệu khác) đảm bảo được khả năng thu gọn và dễ dàng bung ra ngay khi cần thiết. Trong tình huống xảy ra va chạm, túi khí được bơm phồng gần như ngay lập tức trong thời gian nhanh hơn một cái chớp mắt, bảo vệ các bộ phận quan trọng trên cơ thể hành khách và người lái.
Bài viết của bạn rất hay
Mong nó ngày càng phát triển để bảo vệ tính mạng con người
Bài viết rất hay và hữu ích
Bài viết rất hay và bổ ích
Từ 1995 đến nay, túi khí đã bung trên 800,000 lần cứu mạng hơn 1,700 người và giảm 11% tỷ lệ chấn thương gây tử vong trong những vụ va chạm xe. Trong bài viết này, danhgiaXe sẽ mang đến cho độc giả những thông tin cơ bản, ngắn gọn và hữu ích nhất mà không phải ai cũng biết về túi khí – trang bị an toàn cực kỳ quan trọng trên một chiếc ô tô hiện đại.
Túi khí là gì?
Túi khí là những túi vải co giãn (hoặc một vật liệu khác) đảm bảo được khả năng thu gọn và dễ dàng bung ra ngay khi cần thiết. Trong tình huống xảy ra va chạm, túi khí được bơm phồng gần như ngay lập tức trong thời gian nhanh hơn một cái chớp mắt, bảo vệ các bộ phận quan trọng trên cơ thể hành khách và người lái.
Vì sao cần có túi khí trong khi đã có dây đai an toàn?
Khi xe đâm vào xe khác hoặc vật thể cố định, nó dừng lại rất nhanh nhưng không phải ngay lập tức. Ví dụ nếu khi đầu xe đâm vào rào chắn cố định hoặc đuôi một chiếc xe đứng yên với vận tốc 50 km/h, , thì xe chỉ dừng lại hoàn toàn sau khoảng trên dưới 0,1 giây. Ở thời điểm va đập, phần trước của xe bị ngừng đột ngột nhưng phần còn lại vẫn tiếp tục dịch chuyển với vận tốc 50 km/h do lực quán tính (khoang cabin cũng nằm trong số đó).
Xem thêm: Tìm hiểu hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng tự giữ khoảng cách với xe trước
Trong quá trình va đập, khoang cabin bắt đầu giảm tốc, nhưng hành khách vẫn tiếp tục chuyển động lao về phía trước với vận tốc như vận tốc ban đầu trong khoang xe. Nếu không có các trang bị bảo vệ, họ sẽ tiếp tục chuyển động với vận tốc 50 km/h cho đến khi va vào các vật thể trong xe (kính trước, bảng tablo,…) - tốc độ này tương đương với việc bị rơi từ tầng 3 xuống đất. Nếu người lái và hành khách đeo dây an toàn thì tốc độ dịch chuyển của họ sẽ giảm dần và do đó giảm được lực va đập tác động lên cơ thể.
Tuy nhiên, với các va đập mạnh (ở khoảng vận tốc trên 20 km/h), dây an toàn cũng không thể đảm bảo 100% khả năng bảo vệ, chống va đập của mình. Hành khách vẫn có thể va đập vào các vật thể trong xe, chỉ là với một lực nhỏ hơn. Từ cơ sở đó, túi khí được ra đời để kết hợp với dây an toàn giúp giảm hơn nữa khả năng va đập của mặt và đầu với các vật thể trong xe và hấp thụ một phần lực va đập từ người lái và hành khách.
Thành phần và quá trình hoạt động của hệ thống túi khí
Hệ thống túi khí trên ô tô gồm các cảm biến va chạm, gia tốc, tốc độ và áp lực phanh,... để nhận biết mức độ nguy hiểm của một tình huống vận hành nhất định. Khi bộ điều khiển nhận thấy các thông số vượt quá giá trị quy định (cảm biến nhận thấy va chạm, lực đạp phanh và gia tốc phanh lớn,…) thì ngòi nổ trong bộ thổi sẽ đánh lửa để đốt chất mồi lửa và hạt tạo khí bơm đầy túi khí. Toàn bộ quá trình trên chỉ mất khoảng 50 miligiây – nhanh hơn một cái chớp mắt.
Có một sự thật không phải ai cũng biết là ngay khi bơm đầy, túi khí lập tức được xả hơi trước khi va chạm với hành khách (qua các lỗ xả phía sau) để hấp thụ va chạm đó. Nếu không làm vậy, hành khách lao vào khi túi khí đang được bơm căng cũng sẽ tương tự như lao đầu vào bức tường và chấn thương có thể còn nghiêm trọng hơn.
Thể tích trung bình của một túi khí cho người lái là khoảng 55 lít. Trong khi đó, túi khí cho hành khách lại to hơn đáng kể khi có thể chứa đến 120 lít khí khi bung ra.
Nói đến vấn đề này, không phải túi khí nào cũng sẽ bung khi ô tô xảy ra va chạm mà trong mỗi trường hợp nhất định, loại túi khí phù hợp mới được kích hoạt. Với mỗi loại túi khí bố trí ở các vị trí khác nhau lại có một quy chuẩn hoạt động riêng để đảm bảo an toàn cho người trên xe. Ví dụ, túi khí rèm cửa sẽ chỉ bung khi phát hiện va chạm mạnh ở phần hông xe, túi khí trước thì được thiết kế để bung ra khi va chạm ở ngưỡng tốc độ trên 20 km/h.
Túi khí là trang bị dùng một lần nên sau khi túi khí bung, bạn cũng cần đưa xe đến các đại lý, garage để thay thế một bộ túi khí khác, và cũng là để khắc phục thiệt hại cho xe sau lần va chạm đó.
Những chỉ dẫn an toàn để phát huy tối đa khả năng bảo vệ của túi khí
Nên nhớ, túi khí chỉ là một trang bị hỗ trợ thêm cho dây đai an toàn, do vậy cần phải thắt dây an toàn dù ngồi ở vị trí nào trên xe. Đây là một thiếu sót mà rất nhiều người Việt mắc phải khi quan niệm chỉ ở băng ghế trước mới cần cài dây an toàn. Trên thực tế, bất cứ vị trí nào trên xe cũng đều đối diện với nguy cơ tử vong khi va chạm nếu không thắt dây an toàn đúng cách.
Bên cạnh đó, cả người lái và hành khách ở hàng ghế trước cũng cần lùi ghế ra xa nhất có thể, đặc biệt là những người có vóc dáng nhỏ. Bạn cũng nên giữ khoảng cách 25 cm (10 inch) từ vô lăng đến xương ngực của mình để đảm bảo an toàn tối đa khi túi khí được bung ra.
Đối với trẻ nhỏ, trẻ dưới 12 tuổi phải được ngồi ở băng sau và thắt đai an toàn khi xe chạy. Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ cũng cần được trang bị ghế chuyên dụng phù hợp với kích cỡ khi ngồi trên xe và cũng phải thắt dây an toàn.
Hy vọng thông qua bài viết này, danhgiaXe đã mang đến cho bạn cái nhìn tổng quát và cơ bản nhất về túi khí – trang bị an toàn quan trọng và không thể thiếu trên ô tô hiện nay.
Cảm ơn những kiến thức thú vị từ bạn! Tiếp tục chia sẻ với mn nha!!
không biết là túi khí này có tái sử dụng được không nhỉ?