TÌM RA PHOTPHO KHI ĐIỀU CHẾ VÀNG TỪ NƯỚC TIỂU
Photpho (P) là một nguyên tố khá phổ biến và dễ bắt gặp trong đời sống sinh hoạt và lao động của con người. Ta thường có thể tìm thấy photpho trong một số loại phân bón, chất nổ, diêm, pháo hoa,… Ngoài ra, photpho chính là một trong các nguyên tố tạo nên ngọn lửa ma trơi thường thấy ở những nghĩa trang. Mấy bạn sợ ma đọc rồi thì dũng cảm lên đừng có thấy ngọn lửa là chạy té khói nha.
Phổ biến là thế nhưng đã có lúc nào bạn học Hoá và thắc mắc tại sao Photpho lại được gọi là… Photpho chưa?
Quay ngược thời gian về những năm đầu thế kỉ 17, giống như tất cả các nhà giả kim thuật khác trong lịch sử, Hennig Brand luôn mày mò nghiên cứu những phương pháp để tinh chế được vàng từ những thứ không phải là vàng. Ừ thì ai cũng muốn giàu mà. Trong một lần khi đi tiểu, Hennig Brand thấy màu nước tiểu của mình giống như màu của vàng nên ông đã nảy ra một ý tưởng táo bạo, đó là chiết xuất vàng từ nước tiểu. Có lẽ là ông đã liên tưởng thứ kim loại quý giá kia khi nhìn thấy “màu vàng óng ánh" của nước tiểu.
Ban đầu, Brand dùng nước tiểu của chính mình và người nhà để thử nghiệm, phương pháp chiết xuất chủ yếu là bốc hơi nhưng sau nhiều lần không có kết quả, ông cảm thấy có lẽ là do có quá ít nguyên liệu nên không thành công. Vì rất nổi tiếng trong ngành giả kim, nên khi ông đề xuất ý tưởng thu thập nước tiểu, rất nhiều đồng nghiệp và những người tin vào thuật giả kim đã tình nguyện giúp đỡ. Ông đã thu thập từ binh lính, người ăn xin, người dân… và thu được 6,8 tấn nước tiểu. Điều này nằm ngoài dự đoán của Brand, ông đã phải bỏ ra một số tiền rất lớn để mua thùng đựng số nước này.
Trong quá trình đó, vào năm 1669, sau khi chưng cất hàng tấn nước tiểu thì ông Brand phát hiện ra sự phát quang màu lục nhạt của chất cặn trong bình cầu khi cô cặn nước tiểu. Ông cho rằng cuối cùng đã tìm được "hòn đá triết học" có khả năng biến các kim loại khác thành vàng. Thất vọng thay, đó không phải vàng, nhưng sau đó đời hư ảo đưa Brand vào cơn mê, ông rất hào hứng vì chất rắn mới phát hiện phát ra ánh sáng xanh lá kì lạ và đầy cuốn hút trong đêm.
Nếu J.K.Rowling đặt tên cho thần chú phát sáng “lumos" trong bộ truyện Harry Potter dựa trên từ “lumen” (loé sáng) trong tiếng Latin, thì ông đặt tên cho chất Photpho theo từ Phosphoros trong tiếng Hy Lạp (vật mang ánh sáng). Và đó là câu chuyện đậm mùi amoniac về tên gọi của nguyên tố mang số hiệu nguyên tử 15. Các bạn có muốn Khovail làm thêm về chất nào trong các tập tiếp theo của series [học hoá học hổng khó] không nè?
TÌM RA PHOTPHO KHI ĐIỀU CHẾ VÀNG TỪ NƯỚC TIỂU
Photpho (P) là một nguyên tố khá phổ biến và dễ bắt gặp trong đời sống sinh hoạt và lao động của con người. Ta thường có thể tìm thấy photpho trong một số loại phân bón, chất nổ, diêm, pháo hoa,… Ngoài ra, photpho chính là một trong các nguyên tố tạo nên ngọn lửa ma trơi thường thấy ở những nghĩa trang. Mấy bạn sợ ma đọc rồi thì dũng cảm lên đừng có thấy ngọn lửa là chạy té khói nha.
Phổ biến là thế nhưng đã có lúc nào bạn học Hoá và thắc mắc tại sao Photpho lại được gọi là… Photpho chưa?
Quay ngược thời gian về những năm đầu thế kỉ 17, giống như tất cả các nhà giả kim thuật khác trong lịch sử, Hennig Brand luôn mày mò nghiên cứu những phương pháp để tinh chế được vàng từ những thứ không phải là vàng. Ừ thì ai cũng muốn giàu mà. Trong một lần khi đi tiểu, Hennig Brand thấy màu nước tiểu của mình giống như màu của vàng nên ông đã nảy ra một ý tưởng táo bạo, đó là chiết xuất vàng từ nước tiểu. Có lẽ là ông đã liên tưởng thứ kim loại quý giá kia khi nhìn thấy “màu vàng óng ánh" của nước tiểu.
Ban đầu, Brand dùng nước tiểu của chính mình và người nhà để thử nghiệm, phương pháp chiết xuất chủ yếu là bốc hơi nhưng sau nhiều lần không có kết quả, ông cảm thấy có lẽ là do có quá ít nguyên liệu nên không thành công. Vì rất nổi tiếng trong ngành giả kim, nên khi ông đề xuất ý tưởng thu thập nước tiểu, rất nhiều đồng nghiệp và những người tin vào thuật giả kim đã tình nguyện giúp đỡ. Ông đã thu thập từ binh lính, người ăn xin, người dân… và thu được 6,8 tấn nước tiểu. Điều này nằm ngoài dự đoán của Brand, ông đã phải bỏ ra một số tiền rất lớn để mua thùng đựng số nước này.
Trong quá trình đó, vào năm 1669, sau khi chưng cất hàng tấn nước tiểu thì ông Brand phát hiện ra sự phát quang màu lục nhạt của chất cặn trong bình cầu khi cô cặn nước tiểu. Ông cho rằng cuối cùng đã tìm được "hòn đá triết học" có khả năng biến các kim loại khác thành vàng. Thất vọng thay, đó không phải vàng, nhưng sau đó đời hư ảo đưa Brand vào cơn mê, ông rất hào hứng vì chất rắn mới phát hiện phát ra ánh sáng xanh lá kì lạ và đầy cuốn hút trong đêm.
Nếu J.K.Rowling đặt tên cho thần chú phát sáng “lumos" trong bộ truyện Harry Potter dựa trên từ “lumen” (loé sáng) trong tiếng Latin, thì ông đặt tên cho chất Photpho theo từ Phosphoros trong tiếng Hy Lạp (vật mang ánh sáng). Và đó là câu chuyện đậm mùi amoniac về tên gọi của nguyên tố mang số hiệu nguyên tử 15. Các bạn có muốn Khovail làm thêm về chất nào trong các tập tiếp theo của series [học hoá học hổng khó] không nè?
