18/05/2026

Diễn đàn vật lý kỹ thuật

Please or Register to create posts and topics.

Sự đặc biệt của tia hồng ngoại

Được phát hiện vào đầu thế kỉ thứ 19, cho đến nay, tia hồng ngoại đã được ứng dụng rộng rãi trong cuộc sống hằng ngày với những lĩnh vực chuyên dụng như y tế, điện tử, quân sự,... Hãy cùng tìm hiểu kĩ hơn về tia hồng ngoại và ứng dụng của tia hồng ngoại qua bài viết dưới đây nhé.

1. Tia hồng ngoại là gì? Có mấy loại

Tia hồng ngoại là bức xạ điện từ có bước sóng dài hơn ánh sáng mà mắt thường có thể nhìn thấy.

Thông thường, mắt chúng ta có thể nhìn thấy 7 màu của ánh sáng từ tím đến đỏ, trong đó ánh sáng đỏ có bước sóng lớn nhất là 700nm. Do đó, tia hồng ngoại sẽ có bước sóng vào khoảng 700 nm đến 1 mm và được chia làm 3 loại theo chiều dài bước sóng.

Trong đó bao gồm tia hồng ngoại gần, tia hồng ngoại trung và tia hồng ngoại xa. Tia hồng ngoại xa có bước sóng dài nhất và có năng lượng bức xạ thấp nhất.

2. Nguyên lí hoạt động của tia hồng ngoại

Tất cả mọi vật có nhiệt độ lớn hơn 0 độ K đều có thể phát ra tia hồng ngoại, chẳng hạn như đèn LED, remote tivi, màn hình máy tính... và lượng lớn tia hồng ngoại đến từ mặt trời. Các nhà khoa học đã chứng minh tia hồng ngoại xa có bước sóng từ 4 đến 14 micromet rất quan trọng đối với sự sống, sinh trưởng và phát triển của sinh vật trên Trái Đất.

( Hình ảnh của một chú chó chụp bằng camera hồng ngoại nhiệt.

Những chỗ có nhiệt độ cao phát ra tia hồng ngoại tần số cao hơn, thể hiện bằng màu nóng sáng hơn trên hình)

Tia hồng ngoại xa khi tiếp xúc với vùng da trên cơ thể sẽ tỏa ra nhiệt lượng, làm ấm và lan tỏa đến những khu vực xung quanh. Nhiệt lượng này giúp thúc đẩy cơ thể sinh ra loại vật chất có tác dụng tu bổ các protein và tăng cường chức năng miễn dịch cơ thể.

Với bước sóng dài, nên tia hồng ngoại xa rất an toàn với sức khỏe và hoàn toàn không gây tổn thương cho cơ thể.

3. Ứng dụng tia hồng ngoại trong cuộc sống

Tia hồng ngoại được ứng dụng khá phổ biến trong y học, được chứng minh có khả năng điều trị nhiều căn bệnh như: ung thư, viêm dạ dày, viêm gan, viêm tuyến tiền liệt, huyết áp cao, hen suyễn,... Ngoài ra, tia hồng ngoại còn giúp làm dịu các vết thương do bỏng lạnh hoặc bỏng nóng gây ra, có tác dụng làm đẹp da, điều trị mụn,...

Các thiết bị điện tử như điều khiển từ xa, chuột quang ... sử dụng đèn LED phát ra tia hồng ngoại để truyền tải thông tin. Các cảm biến hồng ngoại ở nhiều nơi công cộng như sân bay, bệnh viện,... giúp nhận biết người và các đồ vật di chuyển xung quanh, cũng như phát hiện những vật thể lạ có trong vali của hành khách.

Đặc biệt, tia hồng ngoại được ứng dụng vào thiết bị nhìn đêm như camera giám sát, đèn pha,... giúp chúng ta quan sát được trong môi trường có cường độ ánh sáng yếu, được dùng rộng rãi trong quân sự cũng như đời sống hằng ngày.

* Mong rằng với bài viết trên, bạn đã có thêm nhiều thông tin hữu ích về tia hồng ngoại và ứng dụng của tia hồng ngoại nhé.

cảm ơn bạn, bài viết rất hay

 

Mình xin phép được bổ sung thêm một vài ứng dụng về tia hồng ngoại

Kỹ thuật hồng ngoại trong quân sự

   Tia hồng ngoại cực kì quan trọng đối với quốc phòng.  Những loại vũ khí hay tên lửa hiện đại được lắp đầu dẫn hồng ngoại cho phép nó tìm chính xác mục tiêu/ động cơ của máy bay, tên lửa để phá hủy.

   Với các loại tên lửa tầm nhiệt như vậy, quân đội hay sử dụng các loại pháo nóng sáng khác nhằm đánh lạc hướng của loại tên lửa này.

Điều khiển từ xa

   Các loại điều khiển phổ biến trong gia đình hiện nay như điều khiển tivi, điều khiển quạt, điều khiển đèn, dàn âm thanh … đều là từ đèn hồng ngoại.

Cảm biến hồng ngoại

   Tại các cửa sân bay, nhà hàng, trung tâm thương mại luôn có cửa kính đóng mở tự động từ xa. Đây chính là ứng dụng của cảm biến hồng ngoại. Tuy nhiên, các cảm biến hồng ngoại này gặp khó khăn khi nhiệt độ môi trường cao hơn 35 độ C.

Phụ kiện điện tử

   Các loại chuột máy vi tính hiện nay đều có tia hồng ngoại để điều khiển, tuy nhiên thông thường thì sẽ có thêm đèn LED để báo cấp nguồn.

Truyền thông

   Viễn thông cáp quang sử dụng tia hồng ngoại để truyền tải thông tin bởi chúng hao tổn năng lượng rất thấp.

Các thiết bị nhìn đêm

   Camera hồng ngoại, ống nhòm hồng ngoại,… được sử dụng triệt để phục vụ cho bảo vệ tài sản cũng như trong quân sự.

Nghiên cứu thiên văn

   Trong thiên văn học quan sát hồng ngoại đặc biệt có ý nghĩa trong phát hiện và nghiên cứu các đối tượng “lạnh” có nhiệt đô dưới 1.000° K, và khó có thể nhìn thấy trong vùng quang phổ khác.

Bảo mật tiền và dữ liệu quý

   Cũng giống như cũng giống tia hồng ngoại được ứng dụng để kiểm tra tiền và những dữ liệu quý như hộ chiếu, chứng chỉ ngân hàng,…Tùy theo mức bảo mật mà chất liệu giấy sẽ được trộn thêm chất để tạo ra phản ứng khi gặp tia hồng ngoại. Tuy nhiên cách này không an toàn bằng cách sử dụng tia tử ngoại.

Cảm ơn bài viết của bạn, rất thú vị về tia hồng ngoại

Cảm ơn bạn đã đọc bài, hy vọng bài đọc này giúp bạn bổ sung thêm kiến thức về tia hồng ngoài.