29/07/2026

Diễn đàn vật lý kỹ thuật

Please or Register to create posts and topics.

HIỆN TƯỢNG SÉT HÒN

Chào thầy và các bạn.Hôm nay em sẽ đưa một chủ dề về hiện tượng có thể đang là khá bí ẩn đối với các nhà khoa học mà chúng ta vẫn còn nhiều điều chưa biết và thắc mắc tại sao lại có hiện tượng kì thú này

Sét hòn là những quả cầu phát sáng trong khí quyển thường bị nhầm lẫn với các vật thể bay không xác định (UFO). Chúng có thể phát nổ, làm bị thương con người và phá hủy các hệ thống điện.

Hiện tượng sét kỳ lạ

Sét mà chúng ta thường thấy là hiện tượng phóng điện gây ra bởi sự mất cân bằng điện tích âm và điện tích dương trong những đám mây giông, hoặc giữa đám mây và mặt đất. Một tia sét có thể làm nóng không khí xung quanh nó lên khoảng 27.760°C, nóng hơn gấp 5 lần so với nhiệt độ bề mặt của Mặt trời. Nhiệt độ cao làm không khí xung quanh giãn nở đột ngột, tạo ra tiếng sét.

Sét hòn (ball lightning) cũng thường xuất hiện trong những cơn giông, nhưng nó kéo dài lâu hơn đáng kể so với sét thông thường, khoảng vài giây hoặc vài phút. Sét hòn được mô tả là những quả cầu phát sáng, lơ lửng trong không khí, có kích thước từ một quả bóng golf cho đến một quả bóng bãi biển rất lớn (đường kính 1 – 100 cm).

Những quả cầu này có nhiều màu sắc khác nhau như trắng, vàng, đỏ, da cam, tím hoặc xanh lục. Đôi khi sự hiện diện của chúng đi kèm với tiếng rít và mùi khét.

Sét hòn thường di chuyển song song với mặt đất, nhưng cũng có thể “nhảy nhót” theo chiều thẳng đứng, thậm chí có thể bay ngược chiều gió và thay đổi hướng bất thường. Vài nhân chứng từng nhìn thấy nó đi xuyên qua những vật liệu được cho là cách điện rất tốt như thủy tinh hay composit.

Tuy nhiên, sét hòn rất hiếm khi xảy ra trong tự nhiên và chúng ta cũng không thể dự đoán trước. “Hiểu biết của chúng ta hiện nay về sét hòn chủ yếu dựa vào báo cáo của các nhân chứng tình cờ bắt gặp nó”, Eli Jerby, nhà nghiên cứu sóng cực ngắn tại Đại học Tel Aviv (Israel), cho biết.

Trường hợp tử vong do sét hòn lần đầu tiên được ghi nhận vào ngày 12/10/1638. Trong cơn giông, một quả cầu phát sáng đã bay qua cửa sổ một nhà thờ ở Devonshire (Anh) sau đó phát nổ, khiến bốn người thiệt mạng và 60 người bị thương. Sét hòn đặc biệt nổi tiếng trong Chiến tranh thế giới lần thứ hai, khi chúng thường bay dọc cánh máy bay chiến đấu, gây khiếp sợ cho các phi công. Hiện tượng này được giới quân sự gọi là “foo fighter”.

Kể từ đó đến nay, có rất nhiều báo cáo về sét hòn. Chúng có thể xuất hiện lơ lửng gần mặt đất, bay vào trong các tòa nhà, lượn lờ trên lò nướng trong bếp, bay lang thang dọc lối đi của máy bay dân dụng, đuổi theo một chiếc ô tô, hoặc phát nổ làm cho hệ thống điện bị hỏng…

Một số lý giải khoa học

Các nhà khoa học đã cố gắng tái tạo sét hòn, hoặc một thứ gì đó giống với nó, trong phòng thí nghiệm. Kết quả họ tạo ra những quả cầu màu xanh, trắng, da cam, có kích thước bằng quả bóng bàn bay lơ lửng xung quanh tấm silic trong khoảng 8 giây. Các nhà nghiên cứu đề xuất giả thuyết cho rằng, sét hòn hình thành từ những cú sét đánh trên đất giàu silica (SiO2). Theo đó, silica bay hơi ngưng tụ thành các hạt nano và liên kết với nhau bằng điện tích. Nó phát sáng rực rỡ vì xảy ra phản ứng hóa học giữa silic và oxy trong không khí.

Tuy sét hòn chỉ được nhìn thấy trong khoảng thời gian 1,64 giây, nhưng các nhà nghiên cứu vẫn đủ thời gian phân tích ánh sáng nó phát ra bằng máy đo quang phổ. Màu sắc của sét hòn chuyển dần từ màu tím sang da cam, trắng và cuối cùng là đỏ.

Máy đo quang phổ phát hiện dấu vết của các nguyên tố silic (Si), sắt (Fe) và canxi (Ca) bên trong quả cầu phát sáng. Tất cả những nguyên tố này đều có mặt trong thành phần đất ở xung quanh khu vực nghiên cứu. Đây là phép đo kỹ lưỡng đầu tiên về hiện tượng sét hòn trong tự nhiên.“Kết quả nghiên cứu cung cấp những thông tin quý giá về sự hình thành, tiến hóa và tính chất của sét hòn. Phát hiện này ủng hộ quan điểm trước đó cho rằng sét hòn là sản phẩm tương tác giữa mặt đất và sét thông thường. Tia sét đã kích hoạt phản ứng hóa học giữa oxy và một số nguyên tố bốc hơi từ đất”, nhóm nghiên cứu cho biết.

Sét hòn và hiện tượng Ngọn lửa thánh Elmo đôi khi bị đánh đồng với nhau một cách sai lầm, bởi vì cùng có dạng hình cầu. Ngọn lửa thánh Elmo được đặt theo tên thánh Erasmus of Formiae, vị thánh bảo hộ của thủy thủ. Nhiều thủy thủ mô tả nó giống quả bóng lửa nhảy nhót trên tàu và leo lên cột buồm.

Ngọn lửa thánh Elmo là hiện tượng thời tiết tĩnh điện, xảy ra do sự phóng điện từ một vật dẫn sắc nhọn có mật độ điện tích tăng cao bên trong điện trường mạnh (chẳng hạn trong cơn bão). Nhưng không giống sét hòn, ngọn lửa này vẫn tiếp xúc với vật dẫn, đôi khi di chuyển dọc vật dẫn. Bên cạnh đó, Ngọn lửa thánh Elmo có thời gian tồn tại lâu hơn sét hòn rất nhiều.

Cảm ơn thầy và các bạn đã xem bài viết của mình.Mong bài viết của mình sẽ được cải thiện hơn với phản hồi của mọi người !!!

Nguyễn Đăng Khoa and Đào Tuấn Tài have reacted to this post.
Nguyễn Đăng KhoaĐào Tuấn Tài

cảm ơn bạn bài viết rất hay  , sét hòn là những quả cầu phát sáng trong khí quyển thường bị nhầm lẫn với các vật thể bay không xác định (UFO). Chúng có thể phát nổ, làm bị thương con người và phá hủy các hệ thống điện."Sét hòn" là một hiện tượng điện trong khí quyển chưa được giải thích. Thuật ngữ này đề cập tới những vật thể sáng chói, thường có hình cầu có kích thước từ cỡ hạt đậu đến vài mét đường kính. Nó thường gắn với những cơn giông, nhưng kéo dài lâu hơn đáng kể so với ánh sáng chớp nhoáng của tia sét.Sét hòn thường có thời gian tồn tại không quá 5 giây. Một số ít trường hợp tồn tại quá một phút.Ít người khi quan sát sét hòn cảm thấy sức nóng của nhiệt. Tuy nhiên, nhiều sét hòn làm cháy đồ vật hay làm nóng chảy kim loại. Báo cáo của McNally năm 1966 mô tả một sét hòn chạm vào bình nước cùng với tiếng xèo xèo như khi nhúng một miếng kim loại nung đỏ vào nước. Đôi khi, chúng phát ra âm thanh như một tiếng huýt còi. Nhiều người ngửi thấy mùi khác lạ, rất gắt và tương phản, giống như mùi ozone, sulphur cháy hay oxit nitric..Sét hòn phân rã theo một trong hai cách: im lặng hay kèm theo một tiếng nổ. Phân rã gây nổ xảy ra rất nhanh và kèm theo một tiếng nổ lớn. Phân rã im lặng có thể xảy ra nhanh hay chậm. Sau khi phân rã, thỉnh thoảng sét hòn để lại một chút sương mù hay chất bã. Hiếm khi quan sát thấy một sét hòn phân rã thành hai hay nhiều sét hòn nhỏ hơn.

Sét hòn - vị khách bí ẩn

Sét hòn - vị khách bí ẩn

Sét hòn - vị khách bí ẩn

https://youtu.be/mezqlBduD8g

https://youtu.be/zQCrRWAVOq4

Đỗ Văn Khương and Đào Tuấn Tài have reacted to this post.
Đỗ Văn KhươngĐào Tuấn Tài

Cám ơn bài viết rất thú vị ài viết của bạn về sấm sét bên cạnh sét hòn theo mình biết còn rất nhiều sét lạ như:

Sét liên hoàn

Các loại sét dị hình kỳ lạ nhất của tự nhiên - KhoaHoc.tv

               Hiện tượng lạ sét đánh liên hoàn tại Venezuela

Sét dị hình Elves

Hiện tượng lạ về các loại sét dị hình hiếm thấy trong tự nhiên - MVietQ

Sét dị hình Sprites

Những hiện tượng kỳ lạ về sét - KhoaHoc.tv

Sét đen

Các loại sét dị hình kỳ lạ nhất của tự nhiên

Sét xanh

Vector tia sét xanh

Đỗ Văn Khương has reacted to this post.
Đỗ Văn Khương
Quote from Nguyễn Đăng Khoa on 13/09/2021, 15:47

Cám ơn bài viết rất thú vị ài viết của bạn về sấm sét bên cạnh sét hòn theo mình biết còn rất nhiều sét lạ như:

Sét liên hoàn

Các loại sét dị hình kỳ lạ nhất của tự nhiên - KhoaHoc.tv

               Hiện tượng lạ sét đánh liên hoàn tại Venezuela

Sét dị hình Elves

Hiện tượng lạ về các loại sét dị hình hiếm thấy trong tự nhiên - MVietQ

Sét dị hình Sprites

Những hiện tượng kỳ lạ về sét - KhoaHoc.tv

Sét đen

Các loại sét dị hình kỳ lạ nhất của tự nhiên

Sét xanh

Vector tia sét xanh

Cảm ơn bạn đã đóng góp vào bài viết của mình :3

Quote from Nguyễn Thanh Tuấn on 13/09/2021, 15:44

cảm ơn bạn bài viết rất hay  , sét hòn là những quả cầu phát sáng trong khí quyển thường bị nhầm lẫn với các vật thể bay không xác định (UFO). Chúng có thể phát nổ, làm bị thương con người và phá hủy các hệ thống điện."Sét hòn" là một hiện tượng điện trong khí quyển chưa được giải thích. Thuật ngữ này đề cập tới những vật thể sáng chói, thường có hình cầu có kích thước từ cỡ hạt đậu đến vài mét đường kính. Nó thường gắn với những cơn giông, nhưng kéo dài lâu hơn đáng kể so với ánh sáng chớp nhoáng của tia sét.Sét hòn thường có thời gian tồn tại không quá 5 giây. Một số ít trường hợp tồn tại quá một phút.Ít người khi quan sát sét hòn cảm thấy sức nóng của nhiệt. Tuy nhiên, nhiều sét hòn làm cháy đồ vật hay làm nóng chảy kim loại. Báo cáo của McNally năm 1966 mô tả một sét hòn chạm vào bình nước cùng với tiếng xèo xèo như khi nhúng một miếng kim loại nung đỏ vào nước. Đôi khi, chúng phát ra âm thanh như một tiếng huýt còi. Nhiều người ngửi thấy mùi khác lạ, rất gắt và tương phản, giống như mùi ozone, sulphur cháy hay oxit nitric..Sét hòn phân rã theo một trong hai cách: im lặng hay kèm theo một tiếng nổ. Phân rã gây nổ xảy ra rất nhanh và kèm theo một tiếng nổ lớn. Phân rã im lặng có thể xảy ra nhanh hay chậm. Sau khi phân rã, thỉnh thoảng sét hòn để lại một chút sương mù hay chất bã. Hiếm khi quan sát thấy một sét hòn phân rã thành hai hay nhiều sét hòn nhỏ hơn.

Sét hòn - vị khách bí ẩn

Sét hòn - vị khách bí ẩn

Sét hòn - vị khách bí ẩn

https://youtu.be/mezqlBduD8g

https://youtu.be/zQCrRWAVOq4

Cảm ơn bạn đã đóng góp vào bài viết của mình :3

Nhờ bài viết của bạn và reply của các bạn mà mình biết có nhiều loại sét như vậy. Cảm ơn các bạn

Nhờ bạn mà mình đến hiện tượng này, rất thú vị

Trần Ngô Anh Tuấn has reacted to this post.
Trần Ngô Anh Tuấn

Cho mình hỏi là nếu con người bị sét hòn va vào người thì chuyển gì sẽ xảy ra ?

thế giới quanh ta luôn có những hiện tượng kì thú không biết cái sét hòn này nó có đánh người như sét thường không nhỉ 

Một chủ đề hay giúp cho mình thêm kha khá kiến thức. Cảm ơn các bạn

Sét hòn là một hiện tượng điện trong khí quyển chưa được giải thích. Thuật ngữ này đề cập tới những vật thể sáng chói, thường có hình cầu có kích thước từ cỡ hạt đậu đến vài mét đường kính. Nó thường gắn với những cơn giông, nhưng kéo dài lâu hơn đáng kể so với ánh sáng chớp nhoáng của tia sét. Nhiều báo cáo trong quá khứ nói rằng sét hòn sẽ nổ trước khi biến mất, đôi khi gây ra tử vong, để lại trong không khí mùi của khí sulfur.

Hiện tượng rất thú vị, cảm ơn bạn đã chia sẻ.

Quote from Trần Nhật Gia Bảo on 03/10/2021, 11:33

Hiện tượng rất thú vị, cảm ơn bạn đã chia sẻ.

Cảm ơn bạn đã góp ý

 

Quote from Bùi Lê Tân Khoa on 03/10/2021, 09:47

Sét hòn là một hiện tượng điện trong khí quyển chưa được giải thích. Thuật ngữ này đề cập tới những vật thể sáng chói, thường có hình cầu có kích thước từ cỡ hạt đậu đến vài mét đường kính. Nó thường gắn với những cơn giông, nhưng kéo dài lâu hơn đáng kể so với ánh sáng chớp nhoáng của tia sét. Nhiều báo cáo trong quá khứ nói rằng sét hòn sẽ nổ trước khi biến mất, đôi khi gây ra tử vong, để lại trong không khí mùi của khí sulfur.

Cảm ơn bạn đã góp ý

Quote from Trần Ngô Anh Tuấn on 01/10/2021, 10:34

Cho mình hỏi là nếu con người bị sét hòn va vào người thì chuyển gì sẽ xảy ra ?

Chắc bị giật rồi tưởng tượng quả cầu điện bay vào người thì chắc chỉ có chết thôi ạ

Quote from Nguyễn Tiến Đạt on 02/10/2021, 18:20

thế giới quanh ta luôn có những hiện tượng kì thú không biết cái sét hòn này nó có đánh người như sét thường không nhỉ 

Chắc giống á bạn có điều nó tồn tại ở một thời gian lâu hơn chứu không khác gì mấy

Quote from Đào Tuấn Tài on 02/10/2021, 19:49

Một chủ đề hay giúp cho mình thêm kha khá kiến thức. Cảm ơn các bạn

Cảm ơn bạn đã góp ý

Bài viết rất hay. Cảm ơn bạn

Mình đang nghĩ có khi nào trong nhân gian người ta hay nói về Ma Trơi, không biết có khi nào là hiện tượng Sét Hòn trong khoa học không nhỉ?

tuy chúng ta thường bịt tai lại khi nghe tiếng sét nhưng đối với ai chứng kiến những hiện tượng hùng vĩ của thiên nhiên này mới thấy được vẽ đẹp bên trong cái hùng hỗ của sấm

cảm ơn bạn đã chia sẻ bài biết thú vị này!

 

Nhờ bài viết của bạn và phản hồi của các bạn khác mà mình biết có loại sét như vậy. Cảm ơn các bạn vì kiến thức mới !