Quote from VÕ ĐÌNH GIANG on 06/10/2021, 12:45

Hệ đo lường cổ Trung Hoa

Trung Hoa rộng lớn gồm nhiều vùng lãnh thổ, trải nhiều triều đại phong kiến và chế độ chính trị khác nhau. Quá trình tiến triển của hệ thống đơn vị đo ở một đất nước như vậy cũng phức tạp. Các đơn vị đo trong hệ thống cổ truyền ở Trung Quốc được tiêu chuẩn hóa trong thế kỉ 20 để chuyển đổi sang hệ quốc tế về đơn vị đo (SI). Nhiều đơn vị đo Trung Quốc còn dựa trên cơ sở 16 như cũ. Về hệ đo lường cổ của Trung Hoa ta có một số về các lĩnh vực như sau

1. Chiều dài

• 1 lý, 1 dặm = 15 dẫn = 500 m
• 1 dẫn = 10 trượng = 33,33 m
• 1 trượng = 2 bộ = 3,33 m
• 1 bộ = 5 xích = 1,66 m
• 1 xích = 10 thốn = 1/3 m = 33,33 cm
• 1 thốn = 10 phân = 3,33 cm
• 1 phân = 10 li = 3,33 mm
• 1 li = 10 hào = 1/3 mm
• 1 hào = 10 si = 33,3 µm
• 1 ti = 10 hu = 3,3 µm
• 1 hốt = 333,3 nm

2. Diện tích

            -  1 khoảnh  = 100 mẫu = 66 666, 6 m²

             -  1 mẫu  = 10 phân = 60 phương trượng = 666,6 m²

             -1  phân  = 10 lý = 66,6 m²

             - 1 phương trượng  = 100 phương xích = 11,11 m²

             - 1 phương xích = 100 phương thốn = 1/9 m²= 0,11 m²

             - 1 phương thốn = 1 111,1 mm²

3. Thể tích

- 1 thạch = 10 đẩu = 100 lít

- 1 đẩu  = 10 thăng = 10 lít

- 1 thăng  = 10 hộc = 1 lít

- 1 hộc = 10 chước = 0,1 lít

- 1 chước  = 10 cuo = 0,01 lít

- 1 toát  = 1 ml = 1 cm³

4. Khối lượng

- 1 đảm  = 100 cân = 50 kg

- 1 cân = 10 lượng = 500 g (cổ: 1 cân = 16 lượng)

- 1 lượng, lạng  = 10 tiền = 37.3 g

- 1 tiền  = 10 phân = 3.73 g

- 1 phân  = 10 li = 500 mg

- 1 li  = 10 hào = 50 mg

- 1 hào  = 10 si = 5 mg

- 1 hốt  = 50 µg

5. Thời gian

            - 1 nhật = 12 thời canh = 96 khắc = 1 ngày (24 h).

           - 1 thời canh  = 8 khắc = 2 giờ.

           -  1 khắc  = 60 phân = 15 phút.

           - 1 phân  = 15 giây.

           - 1 nhật = 12 thời canh = 100 khắc

           - 1 thời canh  = khắc = 8 khắc 20 phân