Quote from Lê Tiến Khánh on 18/10/2021, 10:40

Trong lúc tìm thông tin để chuẩn bị mua xe máy, mình lại đọc được cách hoạt động của đồng hồ báo xăng trong xe cộ, thấy cũng thú vị và hữu ích nên chia sẻ với anh em luôn.

Để cho dễ hình dung thì anh em tưởng tượng bình xăng của xe máy, xe hơi cũng tương tự như bồn chứa nước 1000 lít trên mái nhà anh em, hoặc bồn chứa nước xả bồn cầu trong toilet. Trong đó có 1 cái phao xăng, thường là làm bằng xốp hoặc nhựa, loại chất liệu không bị xăng dầu ăn mòn, một đầu thì nối với 1 thanh kim loại, đầu kia nối với điện trở.

Điện trở là linh kiện điện tử ngăn không cho dòng điện di chuyển, điện trở càng cao thì dòng điện càng khó đi qua và ngược lại, đơn vị đo của điện trở là Ohm (Ω). Đối với các dòng xe hơi, có 2 giá trị điện trở để biểu thị cho tình trạng đầy xăng và hết xăng, vd nhé:

• .Một số xe Ford từ năm 1986 trở về trước: 73Ω là hết xăng / 10Ω là đầy xăng
• .Một số xe Ford từ 1987 – nay: 16Ω là hết xăng / 158Ω là đầy xăng
• .Một số dòng xe của GM từ 1998 – nay: 40Ω là hết xăng / 250Ω là đầy xăng
• .Một số mẫu xe Toyota: 240Ω là hết xăng / 33Ω là đầy xăng
• 

• Tức là có hãng xe sử dụng giá trị điện trở nhỏ để hiển thị hết xăng và giá trị điện trở lớn để hiển thị đầy xăng, nhưng cũng có hãng làm ngược lại – số nhỏ thì đầy xăng còn số lớn thì hết xăng. Trong bài này sử dụng giá trị điện trở nhỏ nhất để hiển thị đầy xăng và điện trở cao nhất là hết xăng.

  Quay trở lại với phao xăng. Vì cái phao xăng nối với thanh kim loại do đó theo quy tắc đòn bẩy, khi xăng đầy bình sẽ đẩy phao xăng nổi ở vị trí cao nhất thì đối diện đầu bên kia của thanh kim loại sẽ ở vị trí thấp nhất, lúc này giá trị điện trở nhỏ nhất, gởi tín hiệu về cho đồng hồ xăng biết là bình xăng đang đầy.

  Thay đổi biến trở bằng cách dịch chuyển “cần gạt của phao xăng”, giữ lâu một chút để xem thử đồng hồ báo xăng có báo xăng chính xác không (vì đồng hồ báo xăng dịch chuyển kim báo hơi chậm, nên ta cần giữ nguyên giá trị biến trở lâu một chút)

  – Lưu ý rằng: phao xăng và bơm xăng có thể nằm sát nhau hoặc tích hợp với nhau để đưa ra cùng một đầu rắc, vì thế khi ta dùng bút thử điện để kiểm tra thì nhiều khi sẽ phát hiện thêm 2 dây (1 dây dương và 1 dây âm), 2 dây này thường là dây của bơm xăng hoặc bơm dầu. Hai dây đó không liên quan đến phao xăng.

  Khi xe chạy, xăng cạn dần sẽ làm phao xăng hạ xuống, đầu kia của thanh kim loại cao lên -> điện trở tăng lên, báo hiệu xăng đang cạn dần.

• 

• Nhưng chính vì nguyên lý sử dụng phao xăng mà anh em sẽ thấy là đa số các xe không hiển thị được chính xác mức xăng khi đầy bình, ví dụ đầy bình là 50 lít kim xăng cũng chỉ đầy bình mà 48 – 49 lít cũng đầy bình, khi xuống dưới 45 lít mới bắt đầu thấy kim xăng chạy, đó là vì lượng xăng hao hụt quá ít không đủ để làm phao xăng hạ xuống.

  Vì đa số bình xăng không được nhà sản xuất làm cho vuông vứt mà sẽ co chỗ này, lồi chỗ kia để lắp vừa vào khoảng trống khung xe. Điều này làm cho khi phao xăng đã hạ xuống hết, đồng hồ báo hết xăng nhưng thực ra trong bình vẫn còn vài lít.

  Loại sử dụng hộp ECU:

  Tương tự nguyên lý trên, nhưng dây kích từ phao xăng dầu không lên trực tiếp đồng hồ mà sẽ đi vào hộp, và từ hộp sẽ ra lại đồng hồ bằng bao nhiêu dây đó chẳng hạn.

  -Đối với loại này thường sử dụng đồng hồ báo điện tử

  Loại sử dụng đồng hồ điện tử (báo số lượng xăng sử dụng cho 1 km):

  Đồng hồ báo mức tiêu thụ nhiên liệu trên đồng hồ táp lô hiển thị giá trị được tính toán dựa trên quãng đường mà xe đi được và lượng nhiên liệu được phun vào trong buồng đốt. Giá trị này được cập nhật 10 giây 1 lần (đối với xe Camry 2.4 đời 2009).

  Có phải đồng hồ nào cũng cùng một cơ chế hoạt động như thế?

  • Đồng hồ mức tiêu thụ nhiên liệu báo giá trị không như thông thường, ví dụ như khi xe đang chạy trong một điều kiện không đổi (điều kiện đường xá, cách lái xe…) mà đồng hồ tăng dần từ 7km/l đến 15km/l, đó là do quá trình bảo dưỡng sửa chữa trong xưởng có nổ máy tại chỗ cho nên khi xe bắt đầu khởi hành đồng hồ báo tiêu thụ nhiên liệu sẽ có giá trị rất thấp (7km/l), sau đó khi xe vận hành trên đường giá trị này sẽ được cải thiện dần dần.
    Ngoài ra nếu như trong quá trình bảo dưỡng xe nếu thợ tháo cọc âm ắc-quy của xe bác ra (để thực hiện việc kiểm tra thay thế các chi tiết liên quan đến hệ thống điện) thì giá trị hiển thị trên đồng hồ báo tiêu thụ nhiên liệu sẽ được reset về 0.0 km/l, sau đó khi khởi động động cơ và lái xe đi thì giá trị này sẽ tăng lên dần dần