Quote from Nguyễn Trịnh Hoài My on 11/11/2021, 21:16

Kem đánh răng, sữa rửa mặt, mỹ phẩm mà hàng ngày chúng ta sử dụng bỗng trở nên đáng sợ hơn rất nhiều khi chúng ta phát hiện bên trong nó có chưa hàng nghìn hạt vi nhựa mà hiện nay theo khuyến cáo của các nhà khoa học nó là nguyên nhân gây ra một số bệnh ung thư.

Hạt vi nhựa là gì?

Chúng là những mảnh nhựa hoặc hạt có kích thước dưới 5 mm. Hạt vi nhựa được làm từ polyme tổng hợp bao gồm polyetylen, axit polylactic (PLA), poly(methyl methacrylate), polypropylene, polystyrene, hoặc polyethylene terephthalate.

Các loại hạt này được sử dụng trong rất nhiều loại sản phẩm làm sạch như sữa rửa mặt, sữa tắm, một số mỹ phẩm (son, mascara, sơn móng tay…), kem đánh răng và nghiên cứu y sinh. 

Hạt vi nhựa với kích thước rất nhỏ, giá thành rẻ, được cho rằng không hấp thụ qua da, có thể tạo một lực kéo lớp da trên cùng, tạo cảm giác “mài mòn” nhẹ. Từ đó, chúng loại bỏ chất nhờn và bụi bẩn trên da. Chúng cũng được thêm vào kem đánh răng hay mỹ phẩm để tạo thành hạt li ti có màu sắc đẹp mắt, duy trì kết cấu tùy theo yêu cầu từng sản phẩm. Ngoài ra, hạt vi nhựa được thêm vào một số sản phẩm còn nhằm mục đích kiểm soát độ nhớt, thời gian giải phóng các thành phần hoạt chất, làm chất độn.

Tại sao hạt vi nhựa lại là vấn đề nghiêm trọng?

1. Không bị xử lý bởi nước thải

Do kích thước nhỏ, các hạt vi nhựa dễ dàng theo dòng nước trôi xuống cống, đi qua nhà máy xử lý nước thải. Hệ thống xử lý nước thải không được thiết kế để loại bỏ hay xử lý các hạt vi nhựa này. Do đó, chúng trôi dạt ra môi trường biển mỗi ngày, nơi có vô vàn mảnh vi nhựa khác.

2. Khó phân hủy

Hạt vi nhựa tồn tại dai dẳng, rất khó phân hủy, cũng không thể thu lại để tái chế như các mảnh nhựa lớn khác, dẫn tới tích tụ trong môi trường. Khoảng thời gian bán phân hủy của các hạt vi nhựa lên tới hơn 100 năm, thậm chí còn gây ảnh hưởng môi trường kéo dài hơn cả các chất ô nhiễm môi trường hữu cơ khó phân hủy (POPs – Persistent organic pollutants).

Đặc biệt, trong môi trường biển, các hạt vi nhựa được bao bọc bởi vi sinh vật, tránh tiếp xúc với yếu tố phá hủy. Đồng thời, môi trường nước có nhiệt độ và nồng độ oxy thấp hơn, làm kéo dài thời gian phân hủy các hạt vi nhựa này.

3. Nguy cở ảnh hưởng đến sức khỏe con người

Mỗi ngày, khoảng hơn 8.000 tỷ hạt vi nhựa được xả qua hệ thống xử lý nước thải tại Mỹ. Do các vi sinh vật dễ nuốt và hấp thu các hạt vi nhựa nên nguy cơ đe dọa ô nhiễm môi trường của chúng có thể cao hơn cả mảnh nhựa lớn. Nghiên cứu chỉ ra rằng các loài sinh vật biển không thể phân biệt giữa thức ăn thông thường và mảnh vi nhựa. Sinh vật biển có thể hấp thu mảnh vi nhựa thông qua việc tiêu hóa hoặc qua mang, da, từ đó gián tiếp đưa chúng vào chuỗi thức ăn, có thể dẫn tới ảnh hưởng sức khỏe con người.

Nhóm nghiên cứu tại Đại học Hull (Anh) phát hiện rằng chỉ riêng phòng khách có thể khiến chúng ta tiếp xúc với hơn 24.000 hạt vi nhựa mỗi ngày. Chúng được rơi ra từ quần áo, rèm cửa và thảm. Theo tờ Daily Mail, hạt vi nhựa trong nhà nhiều đến nỗi chúng ta vẫn hít phải 7.000 hạt mỗi ngày.

Tác giả nghiên cứu, Giáo sư Jeanette Rotchell nói: “Hiện nay, rất nhiều người làm việc tại nhà. Mức độ hạt vi nhựa xuất hiện trong môi trường sống cao như vậy rất đáng lo ngại.

Họ cho biết vẫn cần phải nghiên cứu sâu hơn để xác định liệu việc con người đang ở nhà thường xuyên hơn, hay các hoạt động dọn dẹp chẳng hạn như hút bụi, đã làm cho các hạt nhựa từ thảm, rèm và vật dụng bằng vải xuất hiện nhiều hơn.

4. Truyền mầm bệnh và ký sinh trùng

Các hạt vi nhựa như một chất nền tạo môi trường thuận lợi cho một số loại vi khuẩn gây bệnh ở người. Các hạt vi nhựa ở bờ biển nước Bỉ được phát hiện có chứa vi khuẩn gây bệnh ở người như Escherichia coli, Bacillus cereus, Stenotrophomonas maltophilia. Ngoài ra, các hạt vi nhựa còn tạo môi trường sống cho các ấu trùng của ký sinh trùng gây bệnh sốt rét, virus Zika, sán lá gan trong ốc nước ngọt, dẫn đến tăng nguy cơ lây nhiễm các bệnh này.

5. Ảnh hưởng da và răng người sử dụng

Các sản phẩm tẩy da chết hay sữa rửa mặt chứa hạt vi nhựa không chỉ làm tăng khả năng làm sạch da mà còn có giá thành rẻ hơn so với sản phẩm thành phần tự nhiên. Song, hạt vi nhựa trong các sản phẩm này có khả năng làm mỏng da với những người da nhạy cảm và có thể hình thành các lỗ nhỏ trên da dẫn đến dễ tổn thương và nhiễm khuẩn hơn.

Các hạt vi nhựa trong kem đánh răng không chỉ gây ô nhiễm môi trường hay ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe con người, chúng còn gây ra một số vấn đề răng miệng. Những người sử dụng kem đánh răng này được quan sát thấy có hạt nhựa bám ở đường viền nướu. Chúng bị kẹt trong đường viền nướu, là nơi để vi khuẩn bám vào, tăng nguy cơ mắc các bệnh nha chu và viêm nướu.

6. Nguy cơ gây ung thư

Những giả thuyết đầu tiên về nhựa có nguy cơ gây ung thư được tình cờ biết đến khi Oppenheimer B. S và cộng sự nghiên cứu mô hình gây tăng huyết áp trên chuột bằng cách cấy loại nhựa cellophane vào thận vào những năm 50 của thế kỷ 20. Kết quả cho thấy sau hai năm theo dõi, chuột được phát hiện có phát triển khối u ác tính ở thận.

Hiện nay, chúng ta đã có một số bằng chứng đáng quan tâm về mối quan hệ giữa việc tích tụ hạt vi nhựa trong môi trường và nguy cơ bệnh ung thư. Đó là việc quan sát thấy gia tăng phát triển các khối u trên động vật hoang dã trong môi trường ô nhiễm chất nhựa. Bênh cạnh đó, công nhân cũng tăng nguy cơ ung thư khi phơi nhiễm một số loại nhựa như styrene trong thời gian dài hay ăn phải thức ăn nhiễm các chất ô nhiễm hữu cơ (môi trường biển tích tụ các mảnh vi nhựa).

Nguồn bài viết tham khảo: https://zingnews.vn/con-nguoi-dang-an-hat-vi-nhua-moi-ngay-va-tu-giet-minh-ma-khong-biet-post983205.html