Quote from NGUYỄN HOÀNG CHƯƠNG on 05/10/2021, 13:58

Năm 1550, quân đội của Carl V (Charles Quint), tiến công thành Madrid, bao vây thành này đến mức con chim bay không lọt. Đến tháng 4 năm thứ hai, đúng lúc trăm họ đang lâm cảnh đói rét, trên trời xuất hiện cùng một lúc ba mặt trời, ba mặt trời trong cùng ngày xếp thành một hàng, hai"mặt trời" ở hai bên còn mang theo "một thánh giá thập tự" phát sáng. Hiện tượng thiên văn thần kì đó làm xôn xao cả thành, trăm họ chạy đi chạy lại bảo nhau đều nói là"thượng đế sẽ đến cứu thành này"; kẻ xâm lược thì vô cùng hoảng sợ, cho là "sự báo trước của ý trời", hoàng đến Carl V hốt hoảng ra lệnh rút quân, và như vậy là, ba "mặt trời" đã đuổi được quân xâm lược.

Hiện tượng thiên văn hiếm có này cũng đã xuất hiện ở Trung Quốc. Tháng 7 năm 1964, ở Nội Mông đã xuất hiện ba "mặt trời" các cụ già ở địa phương cho biết tổ tiên của họ cũng đã nhìn thấy hiện tượng trên. 

.

Mấy năm gần đây, ở một số vùng của Trung Quốc lại liên tiếp xảy ra hiện tượng trên. Ngày 19 tháng 2 năm 1986, dân chúng thành Tây An ngạc nhiên thấy trên không xuất hiện năm "mặt trời". Theo ghi chép thì tháng 1 năm 1934 ở Tây An trong hai ngày liền đã xuất hiện tới bảy "mặt trời".

Hiện tượng thiên văn này tuy rất hiếm nhưng không thần bí, chúng đều là những hiện tượng quang học bình thường. Đó là vì ở xung quanh mặt trời có lúc đã xuất hiện một vòng, hai vòng thậm chí rất nhiều vòng ánh sáng, thông thường là dự báo sắp nổi gió lên hoặc thời tiết thay đổi. Loại vòng ánh sáng đó gọi là quầng mặt trời. Có khi ở xung quanh mặt trăng cũng có quầng. Quầng mặt trời, quầng mặt trăng đơn giản thường thấy, nhưng quầng mặt trời, quầng mặt trăng phức tạp thì hiếm thấy. Khi xuất hiện nhiều quầng, mà chúng đan xen lẫn nhau, thì chỗ đan xen hình thành một điểm vô cùng sáng, nhìn rất giống mặt trời, đó là mặt trời giả. Vì mặt trời giả là quầng đan xen của các quầng vì vậy thấy giống như mặt trời mang theo giá chữ thập.

Bất kể quầng đơn giản hay quầng phức tạp, nguyên lí hình thành của chúng đều giống nhau khi trên cao lạnh hơn trên mặt đất, hơi nước thường liên kết thành nhiều hạt băng nhỏ, chúng trôi nỗi và phân tán trên không. Hình dạng mỗi hạt băng rất theo quy tắc, có hạt là miếng mỏng hình sáu cạnh, có hạt hình trụ thẳng sáu cạnh. Sau khi ánh sáng mặt trời hay mặt trăng chiếu vào các hạt băng nhỏ này, tia sáng lệch đi. Giống như ánh sáng mặt trăng sau khi đi vào lăng kính ba cạnh thì góc khúc xạ của tia đỏ nhỏ, góc khúc xạ của tia tím lớn, phương hướng của tia đỏ và tia tím đi vào mắt của bạn rất khác nhau, khiến bạn cảm thấy màu sắc khác nhau. Khi trên trời có nhiều hạt băng nhỏ và chúng được sắp xếp chỉnh tề, thì lúc đó các tia sáng màu với góc độ khác nhau đi vào mắt bạn, sẽ làm cho bạn nhìn thấy một vòng màu lớn ngoài tím trong đỏ nó xoay quanh mặt trời ở trung tâm hình thành quầng phổ thông.

Vì sao có hiện tượng quần, tán li kì cổ quái như vậy? Ta biết gặp lạnh ngưng kết thành những hạt nước nhỏ, còn có khả năng ngưng kết thành vài loại tinh thể khác, như hình chóp hai đầu nhọn, hoặc hình chóp có một đầu nhọn. Những tia khúc xạ từ những lăng kính này rất phức tạp. Có khi một tia tới có thể phân thành mấy tia phản chiếu không cùng phương hướng, khi những tia phản chiếu này đi tới mắt bạn sẽ làm cho bạn nhìn thấy nhiều quầng tán; khi nhưng quầng tán này đan xen với nhau sẽ tạo thành những thiên tượng thiên văn phức tạp. 

Dùng một phương pháp đơn giản có thể giúp bạn nhìn thấy quầng tán. Ban đêm trước hết hãt tắt hết đèn trong phòng, hà hơi khẽ vào kính, hơi nước sau khi gặp lạnh trên kính sẽ ngưng đọng lại thành một lớp giọt nước nhỏ, đều, từ trời tối đen đó nhìn qua lớp sương mù ấy ra một ngọn đèn sáng ở nơi xa ở bên ngoài cửsổ, bạn sẽ thấy xung quanh chiếc đèn giống như một màu đó là quầng tán.