Các loại nhật thực
Có bốn kiểu nhật thực:
- Nhật thực toàn phần xảy ra khi đĩa tối của Mặt Trăng che khuất hoàn toàn Mặt Trời, cho phép quan sát được vầng hào quang bao quanh Mặt Trời hay vành nhật hoa bằng mắt với dụng cụ bảo vệ. Trong thời gian xảy ra bất kỳ một lần nhật thực nào, chỉ có thể quan sát thấy nhật thực toàn phần từ một dải hẹp trên bề mặt Trái Đất.
- Nhật thực hình khuyên xảy ra khi Mặt Trời và Mặt Trăng nằm chính xác trên một đường thẳng, nhưng kích cỡ biểu kiến của Mặt Trăng nhỏ hơn kích cỡ biểu kiến của Mặt Trời. Vì thế Mặt Trời vẫn hiện ra như một vòng đai rực rỡ bao quanh Mặt Trăng. Thời gian diễn ra nhật thực hình khuyên lâu hơn nhật thực toàn phần nhưng cũng chỉ kéo dài trong vài phút.
- Nhật thực lai là một kiểu trung gian giữa nhật thực toàn phần và nhật thực hình khuyên. Ở một số điểm trên Trái Đất, nó được quan sát thấy là nhật thực toàn phần; ở những nơi khác nó lại là nhật thực hình khuyên. Thuật ngữ chung cho nhật thực toàn phần, hình khuyên hay nhật thực lai là nhật thực trung tâm. Nhật thực lai rất hiếm khi xảy ra.
- Nhật thực một phần xảy ra khi Mặt Trời và Mặt Trăng không nằm chính xác trên cùng một đường thẳng, và Mặt Trăng chỉ che khuất một phần của Mặt Trời. Hiện tượng này thường được quan sát thấy ở nhiều nơi trên Trái Đất bên ngoài đường đi của nhật thực trung tâm. Tuy nhiên, một số kiểu nhật thực chỉ có thể quan sát thấy như là nhật thực một phần, khi vùng bóng tối (umbra) trượt qua một trong hai vùng cực Trái Đất và đường trung tâm lúc này không cắt qua bề mặt của Trái Đất. Nhật thực một phần thường không có ảnh hưởng đáng kể tới độ sáng của Mặt Trời, vì cần có độ che khuất lớn hơn 90% để sự tối có thể nhận thấy được bằng mắt thường. Ngay cả với 99% đĩa Mặt Trời bị che khuất, bóng tối vẫn không tối hơn chạng vạng dân dụng. Tất nhiên, nhật thực một phần (hay pha một phần của các loại nhật thực khác) vẫn có thể quan sát được nếu ta xem Mặt Trời qua một kính lọc tối (nên được sử dụng để đảm bảo an toàn cho mắt).
thông tin khá hay, cảm ơn vì đã chia sẽ ạ
Bạn có thể lấy một ví dụ về từng loại Nhật Thực ở đời sống để làm rõ hơn không.
Bài chia sẻ của bạn rất hay, cho mình hỏi thêm là hiện tượng Nhật thực lai đã xuất hiện lần nào chưa, và nếu có thì nó vào khoảng thời gian nào?
Hay lắm bạn ơi, cảm ơn bạn đã chia sẽ nha
Mình cho thấy nhật thực bao giờ, thực sự mong được nhìn thây hiện tượng thiên văn này.
Bài viết rất hay, cảm ơn bạn nhiều về ý tưởng. Mong bạn ra nhiều ý tưởng mới hay hơn
Cám ơn bạn, mình thật sự rất thích về nhật thực, mình xin bổ sung Những điều thú vị về nhật thực:
1. Nhật thực dài nhất trong lịch sử nhân loại kéo dài 7,5 phút.
2. Chúng ta không thể nhìn thấy nhật thực toàn phần cho tới khi hơn 90% mặt trời bị che khuất bởi mặt trăng.
3. Khi 99% mặt trời bị che khuất, ngày sẽ trở thành đêm ở những khu vực nhìn thấy nhật thực.
4. Trong khoảng thời gian hơn 5000 năm - từ năm 2000 trước Công nguyên và năm 3000 sau Công nguyên - cư dân trên trái đất từng được chiêm ngưỡng nhật thực 11.898 lần.
5. Số lượng nhật thực tối đa trong một năm bất kỳ là 5, bao gồm nhật thực toàn phần, một phần hoặc vành khuyên. Tại mọi vị trí trên trái đất, chúng ta luôn có cơ hội ngắm nhật thực ít nhất hai lần trong năm.
6. Khi nhật thực xảy ra chim và động vật thường đi ngủ hoặc tỏ ra hoang mang.
7. Mọi nhật thực luôn bắt đầu vào lúc bình minh tại một điểm nào đó trong lộ trình của nó và kết thúc khi mặt trời lặn. Điểm kết thúc cách vị trí bắt đầu khoảng nửa vòng trái đất. Nhật thực toàn phần hôm nay bắt đầu lúc mặt trời mọc ở Ấn Độ và chấm dứt vào lúc hoàng hôn ở bán cầu đông.
8. Cứ 18 năm và 11 ngày nhật thực gần giống hệt nhau (toàn phần, một phần hoặc vành khuyên) xảy ra một lần. Người ta gọi đó là chu kỳ Saros.
9. Trong thời gian nhật thực diễn ra, bóng của nó di chuyển với tốc độ 1.770,28 km/h ở xích đạo và lên tới 8.046,73 km/h ở cực bắc và cực nam.
10. Bóng của nhật thực có chiều rộng xấp xỉ 273,59 km. Khi nhật thực toàn phần xảy ra, nhiệt độ ở những vùng chìm trong bóng tối có thể giảm tới 20 độ C so với thời điểm trước nhật thực.
11. Trước khi đồng hồ nguyên tử ra đời, những tài liệu nghiên cứu nhật thực từ thời cổ đại cho phép giới thiên văn phát hiện trái đất quay chậm 0,001 giây trong một thế kỷ.
12. Nếu tính trung bình thì cứ một hoặc hai năm nhật thực toàn phần xảy ra một lần. Tuy nhiên, nhật thực toàn phần chỉ có thể được quan sát từ một dải đất hẹp chiếm chưa tới 1% diện tích địa cầu.
13. Nhật thực hôm nay kéo dài tới 6 phút 39 giây do nó xảy ra chỉ vài giờ sau khi mặt trăng tiến tới cận điểm (điểm gần trái đất nhất trong quỹ đạo của nó). Ở khoảng cách gần như vậy, kích thước của mặt trăng lớn hơn mặt trời 8% đối với người quan sát từ trái đất. Vì thế mà bóng của nhật thực hôm nay lớn hơn bóng của tất cả nhật thực sẽ xảy ra trong thế kỷ 21.
14. Chúng ta không bao giờ quan sát được nhật thực toàn phần nếu đứng ở Nam Cực và Bắc Cực.