Bếp tránh địch???
Hôm nay mình xin giới thiệu với thầy và các bạn một chủ đề tuy mới mà cũ, tuy cũ mà mới.
Hầu hết trong số chúng ta, ai cũng đã ít nhất một lần nghe đến từ "bếp củi". Một sự thật hiển nhiên mà ta đều biết đó là khi đốt bếp củi sẽ sinh ra đám khói mờ bay lên trời có thể dùng để đánh dấu vị trí khi ta bị lạc trong rừng, thế nhưng trong thời chiến nếu bộ độ ta mà nấu bếp như vậy thì khác gì chuyện mời địch dội bom xuống đầu, vậy có cách nào làm mờ đi làn khói này đi hay không? Sâu đây mình xin giới thiệu một đặc sản ở Củ Chi quê mình, đó là "Bếp Hoàng Cầm"- một loại bếp được coi là có thể xử lý tình trạng này.
Bếp Hoàng Cầm là một loại bếp dã chiến, có công dụng làm tan loãng khói bếp tỏa ra khi nấu ăn nhằm tránh bị máy bay phát hiện từ trên cao, cũng như ở gần. Bếp mang tên người chế tạo ra nó, anh hùng nuôi quân Hoàng Cầm. Ông nguyên là tiểu đội trưởng nuôi quân của Đội trưởng Đội điều trị 8, Sư đoàn 308 Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Bếp có nhiều đường rãnh để thoát khói, nối liền với lò bếp, bên trên rãnh đặt những cành cây và phủ một lớp đất mỏng được tưới nước để giữ độ ẩm nhất định. Khói từ trong lò bếp bốc lên qua các đường rãnh dài sẽ bắt đầu loãng dần đến khi chỉ còn là một dải hơi nước tan nhanh khi rời khỏi mặt đất. Do đó, có thể nấu bếp ban ngày, ngay cả khi máy bay trinh sát của đối phương bay trên đầu.
Bằng sự thông minh, kinh nghiệm của mình, ông đã đóng góp một phần to lớn trong công cuộc giúp cho quân dân thắng lợi trong cuộc chiến chống xâm lược.
Cám ơn sự theo dõi của thầy và các bạn !!!
Tặng 2% quá trình, thầy.
Mình xin phép bổ sung thêm về cấu tạo của Bếp " Hoàng Cầm" để mọi người có thể hiểu hơn
Bếp có 5 bộ phận chính:
- Bếp
a. Bệ bếp: Nếu là đất bằng thì mặt bệ bếp cần đào thấp xuống 15- 20cm kích thước dài 1,4m, rộng 0,8m, cao 0,8m, phía dưới chân bệ bếp có một cái gờ rộng 10cm để đỡ củi dọc theo chiều dài bệ bếp.
b. Hố đặt nồi: Lấy nồi đặt lên bệ bếp, khoanh đánh dấu rồi khoét dần, khi đặt nồi xuống, nồi còn thừa lên khoảng 5cm là vừa, xung quanh mép hố sát khít vào thành nồi. Trong lòng hố khoét hình tang trống, sửa cho nhẵn, tạo ra một khoảng cách với thành nồi để khi đốt ngọn lửa lùa đều xung quanh, tận dụng lượng nhiệt, đun chóng sôi. Đáy hố cách đáy nồi khoảng 20-25cm. Hai nồi cách nhau khoảng 15cm.
c. Cửa bếp: Cửa bếp được khoét cân đối với mặt nồi có dạng hình vòm loa kèn (To trong, ngoài nhỏ), rộng 20-25cm, cửa bếp nhỏ hơn khoảng cách từ đáy nồi tới đáy hố đặt nồi 5cm.
d. ống khói: Đào phía trong đáy hố đặt nồi, vòng lên phía trên bắt vào ống khói, khoét vào ống khói cao dần lên rãnh dẫn khói, bảo đảm luồng khói thoát ra đi được dề dàng
- Hố ngồi của người nấu. Để nuôi quân ngồi đun nấu, đồng thời che chắn ánh lửa và che chắn bảo đảm an toàn cho nuôi quân. Hố có chiều dài bằng bề dài bệ bếp, rộng khoảng 0,80m và sâu tùy yêu cầu, nhưng tối thiểu phải bằng 0,95m
- Hệ thống dẫn khói, chứa khói, tản khóiHệ thống thoát khói có tác dụng hút khi tạo ra sự đối lưu không khí giúp cho bếp cháy tốt và dẫn khói thoát ra tạo thành làn khói mỏng bav là là trên mật đất Hệ thống thoát khói gồm 3 bộ phận: hầm chứa khói, rãnh dần khói và tia tản khói.
+ Rãnh dẫn khói: có tiết diện 30x30 Cm, chiều dài từ ổng khỏi đèn hãm chứa khói thứ nhất 2,5 đến 3m. thẳng góc và cân đối với chiều dài bệ bếp. hướng thoai thoả vươn lên. Góc vươn 30 độ là tốt nhất.
+ Hầm chứa khói: Rãnh dẫn khói đưa khói tới 2 hầm chứa khói, hầm thứ nhất có kích thước 0,80x0,80x0,80m. Hầm thứ 2 cách hầm thứ nhất 3m có kí thước 1x1x1m.
+Tia tản khói: Các tia tản khói bắt đầu từ hầm chứa khói thứ 2 Mỗi bếp thường có 3 tia tản khói, có tiết diện 20x20 cm hoặc 25x25 Cm, dài ít nhất là 7m đầu tia tản khói khuất vào trong bụi rậm hoặc lùm cây.
+ Cây, cành để lót và lấp đất: Hệ thống thoát khói được lát phía trên bằng cây, que tươi, phủ một lớp lá tươi và trên cùng là một phủ một lớp đất tơi xốp để cho khói thoát ra hành làn khói mỏng.
- Mái che, lợp bếp.Nhằm giữ ánh lửa không để lọt ra ngoài và đun nấu được trong mọi điều kiện thời tiết. Có thể dùng tăng bạt có khung là tre, nứa, cây gỗ nhỏ căng ra che kín bếp hoặc dùng tre, nứa lá để lợp. Yêu cầu ban đêm không để lọt ánh sáng ra ngoài và ra vào thuận tiện. Phòng khi trời mưa nước tràn xuống bếp, cần đào xung quanh bếp hệ thống rãnh thoát nước để dẫn nước chảy ra ngoài nhất là khi đào bếp ở sườn đồi phải đắp bờ cao, chắc chắn để giữ nước khỏi tràn vào gây ngập và vỡ bếp.
Nguồn: wikipedia
Tặng 1.5% quá trình, thầy.
một bếp vậy mình có thể nấu được bao nhiêu nồi bạn?
Bạn cho mình hỏi, bao nhiêu bếp cho 1 rãnh thoát khói, cảm ơn bạn đã đọc câu hỏi của mình
Quote from Huỳnh Nguyễn Anh Kiệt on 08/09/2021, 22:31một bếp vậy mình có thể nấu được bao nhiêu nồi bạn?
tùy thuộc vào số rãnh, số bếp mà bạn đào nha. Gửi đến bạn
Quote from Lê Huỳnh Hoàng Phúc on 09/09/2021, 02:43Bạn cho mình hỏi, bao nhiêu bếp cho 1 rãnh thoát khói, cảm ơn bạn đã đọc câu hỏi của mình
bạn có thể tham khảo comment của bạn Trường về phần ống khói ở trên nha, rồi căn nhắc để có số bếp hợp lý, cám ơn câu hỏi của bạn
Quote from Nguyễn Trọng Lượng on 09/09/2021, 09:33Quote from Lê Huỳnh Hoàng Phúc on 09/09/2021, 02:43Bạn cho mình hỏi, bao nhiêu bếp cho 1 rãnh thoát khói, cảm ơn bạn đã đọc câu hỏi của mình
bạn có thể tham khảo comment của bạn Trường về phần ống khói ở trên nha, rồi căn nhắc để có số bếp hợp lý, cám ơn câu hỏi của bạn
cảm ơn bạn đã trả lời câu hỏi của mình, để mình tham khảo của bạn Trường.
Bài viết của bạn rất hay khi đã kết hợp với yếu tố lịch sử việt nam
Bếp tránh địch này chính xác gọi là bếp "Hoàng Cầm" và nó là 1 trong những cái bếp mang tính lịch sử Việt Nam đặc biệt là ở trong chiến dịch Điện Biên Phủ nổi tiếng của Việt Nam ta. Mình xin góp 1 số hình ảnh ạ !
Mình bổ sung thêm tí nữa nha:
Theo quy mô, cấu tạo bếp được phân chia thành ba loại: Bếp Hoàng cầm còn chia cấp 1, cấp 2, cấp 3.
- Bếp cấp 1: Bếp cấu tạo gồm hầm bếp, hệ thống thoát khói và mái che tạm thời bằng tăng bạt, lá cây. Bếp được sử dụng trong thời gian tạm dừng khi hành quân còn cách xa địch, ít phi pháo hoặc trong chiến đấu tiến công. Chi tiết hơn như bạn Xuân Trường đã chia sẽ
- Bếp cấp 2: Cũng gồm 3 phần như bếp cấp 1 nhưng ở bếp Hoàng cầm cấp 2 do đưa cả khu vực đun nấu xuống hầm nên khối lượng đào lớn hơn. Có chỗ để thực phẩm, có bể nước, trên lát bàng tre, gỗ chắc chắn, lấp đất dày 0,5m trở lên.
- Bếp cấp 3: Tương tự như bếp cấp 2, có thêm hầm chứa lương thực, thực phẩm và hầm ngủ của nuôi quân, mái che hầm bếp bằng bê tông, kết hợp gỗ, đất dày trên 1m. Bếp dùng trong chiến đấu phòng ngự hoặc trú quân dài ngày gần địch, nơi địch đánh phá ác liệt. Trong mỗi loại bếp trên thì tùy thuộc vào vị trí của hố đặt nồi với nhau lại chia làm hai kiểu chữ I và chữ A.
bộ đội ta phải nói là rất giỏi dù không bằng nhưng nước khác về mặt vũ khí kỹ thuật nhưng bù lại ta lại có ý chí kiên cường, những chiên lược hay và thêm vào đó là trí thông mình như phát minh này giúp được bộ đội ta trong khi hành quân hay chiến đấu
thật sự khâm phục những người lính bộ đội cụ Hồ
Mình xem phép được thêm nguồn gốc xíu nha:
Người phát minh ra loại bếp này chính là Thượng sĩ Hoàng Cầm (1916 - 1996) quê ở Nam Định, là Tiểu đội trưởng nuôi quân thuộc Sư đoàn 308, Đại đoàn quân tiên phong. Cụ thể, trong thời chiến, việc nấu ăn giữa rừng gặp rất nhiều khó khăn, ban ngày thì khói bốc lên, ban đêm lại có lửa lập loè, dễ bị địch phát hiện. Điều đó khiến người anh nuôi Hoàng Cầm vô cùng trăn trở.
Sau nhiều lần suy nghĩ, thử vẽ sơ đồ, Thượng sĩ Hoàng Cầm đã tạo ra một loại bếp rất đặc biệt, là loại bếp lò khoét vào sườn đồi hoặc đào sâu xuống đất với những đường rãnh giống như râu mực từ bếp bò đi khá xa. Trên các rãnh được lát bằng cành cây và phủ đất ẩm, tạo thành những ống thoát khói. Khi nấu ăn, khói từ bếp sẽ toả vào các rãnh, bốc lên thì lại gặp đất ẩm nên bị lọc và cản lại, vì thế chỉ bay là là trên mặt đất chứ không bốc thẳng lên trời. Nhờ đó, loại bếp này đã giải quyết được vấn đề nấu ăn giữa rừng mà không sợ quân địch phát hiện.
Từ đó, loại bếp này đã mang tên chính người sáng tạo ra nó - bếp Hoàng Cầm. Loại bếp này ra đời từ chiến dịch Hòa Bình (1951-1952) và rất phổ biến trong chiến dịch Điện Biên Phủ. Có thể nói, nó là một phát minh mang tính sáng tạo và tính ứng dụng rất cao.
Chiếc bếp đặc biệt đó của Thượng sĩ Hoàng Cầm không chỉ mang lại hiệu quả trong thời chiến, mà đến ngày nay, nó vẫn được sử sách ghi nhận và nhiều đời sau ngưỡng mộ.
bếp này đóng góp không ít trong qua trình thực hiện nghĩa vụ.nhưng không hiểu sao đây là lần đầu nghe.trước đó chưa bao giờ mình được nghe đến luôn.
BÀI VIẾT RẤT HAY, CẢM ƠN BẠN NHIỀU
Lần đầu mình nghe tới sự tồn tại của loại bếp này . Nhờ bài viết này mà mình đã biết thêm nhiều về nó
Quote from phan duy thắng on 14/09/2021, 07:39bếp này đóng góp không ít trong qua trình thực hiện nghĩa vụ.nhưng không hiểu sao đây là lần đầu nghe.trước đó chưa bao giờ mình được nghe đến luôn.
bạn có thể tìm kiếm thêm thông tin ở trên mạng về bếp này, thực sự rất hữu ích cho quan dân ta vào thời điểm chiến tranh.
Quote from Nguyễn Đăng Khoa on 10/09/2021, 19:06Bếp tránh địch này chính xác gọi là bếp "Hoàng Cầm" và nó là 1 trong những cái bếp mang tính lịch sử Việt Nam đặc biệt là ở trong chiến dịch Điện Biên Phủ nổi tiếng của Việt Nam ta. Mình xin góp 1 số hình ảnh ạ !
Cám ơn sự chia sẽ của bạn, bạn có thể tìm thấy được rất nhiều hình ảnh này, đặc biệt khi bạn có dịp đặt chân đến địa đạo Củ Chi, nơi sinh ra bếp huyền thoại này.
Quote from Nguyễn Tiến Đạt on 13/09/2021, 17:09bộ đội ta phải nói là rất giỏi dù không bằng nhưng nước khác về mặt vũ khí kỹ thuật nhưng bù lại ta lại có ý chí kiên cường, những chiên lược hay và thêm vào đó là trí thông mình như phát minh này giúp được bộ đội ta trong khi hành quân hay chiến đấu
thật sự khâm phục những người lính bộ đội cụ Hồ
Đúng vậy bạn, quân dân ta dù có khó khăn về vật chất hay yếu thế hơn về thể chất nhưng tinh thần chiến đầu và trí óc thông minh thì vô cùng cao lớn và sáng tạo.
Nhờ có sự tồn tại của loại bếp này mà chúng ta đã có được sự an toàn trong một thời gian dài vào thời điểm chiến tránh khốc liệt. Con người chúng ta có tư duy vô hạn và nó sẽ giúp ích được rất nhiều trong tương lai. Cảm ơn bạn đã chia sẻ bài viết trên .
Cám ơn bài viết rất hay của bạn, giúp mình biết rõ hơn về bếp Hoàng Cầm.
Hồi xưa xem phim kí sự hơi bị mê loại bếp này luôn, tính ra loại bếp này cực kì thích hợp với lối đánh du kích của nhân dân ta thời đó, với lại hồi đó cũng có xuất hiện nhiều phát minh hay ho khác nữa, mà chủ yếu lại là chống kẻ thù nên giờ cũng không áp dụng được bao nhiêu nhỉ
Bài viết rất hay...giúp mình thu nạp thêm kiến thức mới
Bài viết rất hay cảm ơn bạn vì bài viết hữu ích này